De ruimtemakers

Nederlandse binnensteden stonden in de jaren vijftig en zestig voor een enorme opgave. De naoorlogse welvaartsgroei leidde tot een explosieve toename van het aantal auto’s en een snelgroeiende vraag naar moderne kantoor- en winkelruimte. Wilden lokale bestuurders hun binnensteden klaarstomen voor het magische jaar 2000, dan moesten zij met spoed ruimte gaan maken. Projectontwikkelaars gaven met plannen als het Utrechtse Hoog Catharijne een daadkrachtig antwoord op de vraag hoe de binnenstad van de toekomst vorm en inhoud moest krijgen. Het zou echter niet lang duren voordat burgers in verzet kwamen tegen hun visioenen, waardoor in de jaren zeventig een onstuimige discussie op gang kwam.

In De ruimtemakers onderzoekt Tim Verlaan de geschiedenis van dit conflict. Voor het eerst staan hierbij de visies van flamboyante projectontwikkelaars en machtige bouwondernemingen centraal. Hoe en waarom wilden bestuurders met hen samenwerken, en waarom botsten zij uiteindelijk met burgers? Het gebruik van nieuw bronnenmateriaal leidt tot verrassende inzichten. Zo was Hoog Catharijne niet altijd de lelijkste plek van Nederland, zijn vastgoedschandalen van alle tijden, en kunnen we de toenemende druk op de stedelijke woningmarkt verklaren uit het succes van radicale actiegroepen.

literatuur

De jaren '70 in Rotterdam zijn goed gedocumenteerd. Ook recent verschenen verschillende publicaties over de transformatie van de stad. In dit overzicht de belangrijkste boeken, rapporten en verslagen uit en over de jaren '70 in Rotterdam.
 
De architectuur van de jaren zeventig is daarnaast ook onderdeel van een aantal andere specifieke regelingen binnen de bredere Post 65 (1965-1990) periode, het rapport ‘Verkenning Post-65’ en ‘Stadsvernieuwing in Stroomversnelling’ geven hier inzicht in, alsook de publicatie ‘Stadsvernieuwing in Rotterdam’ en ‘Experimentele woningbouw in Nederland 1968-1980’.In de publicaties ‘Steden in de steigers’ en ‘De Ruimtemakers’ komen een aantal bijzondere stads- en projectontwikkelingen in Nederland in het algemeen en Rotterdam specifiek uit de Post 65 generatie aan bod.

Verder laten de publicaties 'Stadsvernieuwing Rotterdam 1974-1984, Stadsbeeld Rotterdam 1965-1982 en Stedenbouw in Rotterdam, Plannen en opstellen 1940-1981 zien hoe er in de jaren '80 gedacht werd over de bewogen recente stadsgeschiedenis: De stemmingsverandering van optimistische wederopbouw naar protest en ontevredenheid leidde tot een beleidsomslag en later, in de jaren '80 tot een hernieuwde belangstelling voor de stad. Kaartmateriaal en beeld uit deze waardevolle bronnen is voor de website op diverse plaatsen benut.

Recentere publicaties over Rotterdam in de jaren '70 en monografieën over onder andere Blom, Habraken en Bakema completeren de literatuurlijst.